וויאזוי מיר רעכענען די זמנים
דא שרייבן מיר אויס פונקטליך וויאזוי יעדער זמן אויפן לוח ווערט אויסגערעכנט, כדי איר זאלט וויסן וואס איר זעט.
פאר וועלכע שטאט
אלע זמנים ווערן אויסגערעכנט פאר די שטאט וואס איר קלויבט אויס אינעם זמנים קעסטל: שרייבט אריין אן אדרעס, שטעלט א פין אויפן מעפ, קלויבט אויס איינע פון די באקאנטע שטעט, אדער דרוקט "נוצט מיין פלאץ".
אייער בראוזער געדענקט די שטאט וואס איר האט אויסגעקליבן, אזוי אז דער לוח און דאס זמנים קעסטל ווייזן ביידע די זעלבע שטאט. ביז איר קלויבט אויס א שטאט, ווייזט מען די זמנים פון קרית יואל.
די טיים זאון און דער זומער זייגער ווערן גענומען לויט די פונקטליכע לאקאציע פון די שטאט, אזוי אז די זמנים זענען שוין לויט דעם זייגער וואס מען נוצט דארט.
די זמנים און זייער חשבון
| זמן | וויאזוי מ'רעכנט עס | באמערקונג |
|---|---|---|
| עלות השחר | 72 מינוט פאר נץ החמה | 72 געווענליכע מינוט, נישט קיין שעות זמניות. |
| זמן טלית ותפילין (משיכיר) | 22 מינוט נאך עלות - 50 מינוט פאר נץ | אויך א געווענליכע צאל מינוט. |
| נץ החמה | ווען די זון גייט אויף, לויט די אסטראנאמישע חשבון פאר אייער לאקאציע | דער מאמענט ווען דער אויבערשטער שפיץ פון די זון ווערט געזען ביי א גלייכע האריזאנט (די זון איז 90.833° אונטער דעם פונקט איבערן קאפ, וואס רעכנט שוין אריין ווי די לופט בייגט די ליכט און די גרייס פון די זון). בערג אדער די הויכקייט פון די שטאט ווערן נישט אריינגערעכנט. |
| סוף זמן קריאת שמע | עלות פלאס א פערטל פונעם טאג פון עלות ביז צאת הכוכבים | לויט דעם מגן אברהם: דער טאג הייבט זיך אן ביי עלות (72 מינוט פאר נץ) און ענדיגט זיך ביי צאת (72 מינוט נאך שקיעה), קומט אויס אז די שעה זמנית איז דא לענגער ווי לויט דעם גר"א. |
| סוף זמן קריאת שמע (גר"א) | נץ פלאס דריי שעות זמניות פונעם טאג פון נץ ביז שקיעה | לויט דעם גר"א הייבט זיך דער טאג אן ביים נץ און ענדיגט זיך ביי שקיעה, קומט אויס אז דער זמן איז שפעטער ווי לויט דעם מגן אברהם. |
| סוף זמן תפילה | עלות פלאס פיר שעות זמניות - א דריטל פונעם טאג פון עלות ביז צאת הכוכבים | אויך לויט דעם מגן אברהם, מיט די זעלבע לאנגע שעות ווי ביי קריאת שמע. |
| סוף זמן תפילה (גר"א) | נץ פלאס פיר שעות זמניות פונעם טאג פון נץ ביז שקיעה | לויט דעם גר"א, מיט די קורצערע שעות פון נץ ביז שקיעה. |
| חצות היום | פונקט אינמיטן צווישן נץ און שקיעה | דא איז נישטא קיין חילוק צווישן די צוויי שיטות: עלות איז 72 מינוט פאר נץ און צאת איז 72 מינוט נאך שקיעה, קומט אויס אז די מיט פונעם טאג איז די זעלבע. |
| מנחה גדולה | עלות פלאס זעקס און א האלב שעות זמניות - א האלבע שעה זמנית נאך חצות | לויט דעם מגן אברהם, מיט די שעות פון עלות ביז צאת. |
| מנחה גדולה (גר"א) | נץ פלאס זעקס און א האלב שעות זמניות פונעם טאג פון נץ ביז שקיעה | לויט דעם גר"א - אויך א האלבע שעה זמנית נאך חצות, נאר מיט קורצערע שעות. |
| מנחה קטנה | עלות פלאס ניין און א האלב שעות זמניות | לויט דעם מגן אברהם, מיט די שעות פון עלות ביז צאת. |
| מנחה קטנה (גר"א) | נץ פלאס ניין און א האלב שעות זמניות פונעם טאג פון נץ ביז שקיעה | לויט דעם גר"א; דער זמן איז פריער ווי לויט דעם מגן אברהם. |
| פלג המנחה | עלות פלאס צען און דריי פערטל שעות זמניות | לויט דעם מגן אברהם - א שעה זמנית און א פערטל פאר צאת הכוכבים. |
| פלג המנחה (גר"א) | נץ פלאס צען און דריי פערטל שעות זמניות פונעם טאג פון נץ ביז שקיעה | לויט דעם גר"א - א שעה זמנית און א פערטל פאר שקיעה. |
| שקיעה | ווען די זון גייט אונטער, לויט די אסטראנאמישע חשבון פאר אייער לאקאציע | דער זעלבער חשבון ווי ביי נץ, ביי א גלייכע האריזאנט. |
| צאת הכוכבים | 72 מינוט נאך שקיעה | 72 געווענליכע מינוט (רבינו תם), נישט קיין חשבון פון מעלות. |
מגן אברהם און גר"א
די זמנים וואס מ'רעכנט מיט שעות זמניות האבן צוויי שיטות: דער מגן אברהם רעכנט דעם טאג פון עלות ביז צאת הכוכבים, און דער גר"א פון נץ ביז שקיעה. ביים מגן אברהם זענען די שעות לענגער, דערפאר קומען זיינע פארמיטאג זמנים פריער און זיינע נאכמיטאג זמנים שפעטער.
אין די זמנים ליסטע איז א זמן אן קיין סימן שטענדיג לויט דעם מגן אברהם. דער גר"א שטייט אונטער דעם מיט קלענערע אותיות, און ער ווייזט זיך ווען איר שטעלט אן "Full zmanim" אין די אפשאנס פונעם זמנים קעסטל.
ליכט צינדן און מוצאי שבת
אויפן לוח שטייט פרייטאג א ליכטל מיט די צייט פון 15 מינוט פאר שקיעה, און שבת שטייט א שטערנדל מיט צאת הכוכבים - 72 מינוט נאך שקיעה. האלט די מאוס אויפן סימן צו זען וועלכער זמן דאס איז.
וויכטיג צו וויסן
- וואו עס שטייט 72 אדער 22 מינוט, זענען דאס געווענליכע מינוט אויפן זייגער, נישט קיין שעות זמניות.
- דער חשבון איז ווי ביים ים (סי לעוועל) מיט א גלייכע האריזאנט; די הויכקייט פון די שטאט ווערט נישט אריינגערעכנט.
- אינעם זמנים קעסטל קענט איר אויסקלויבן א 12 שעה'דיגן אדער 24 שעה'דיגן זייגער, און צי מען זאל ווייזן סעקונדעס.
- פארשידענע מנהגים און שיטות זענען זיך מחולק אין די זמנים. פאר הלכה למעשה פאלגט אייער רב אדער דעם לוח פון אייער בית המדרש.
- די זמנים ווערן געוויזן ביז די מינוט. ביי נץ החמה, סוף זמן קריאת שמע און תפילה, שקיעה און ליכט צינדן נעמט מען די פריערדיגע מינוט, אזוי אז די צייט וואס שטייט איז קיינמאל נישט שפעטער פונעם ריכטיגן זמן; ביי עלות, חצות, צאת הכוכבים און מוצאי שבת נעמט מען די נאנטסטע מינוט. שטעלט אן "Show seconds" אינעם זמנים קעסטל צו זען די פונקטליכע צייטן.